1. Vô Ngôn Thông ( ? – 826) là nhà sư Trung Quốc đến chùa Kiến Sơ vào năm 820. Vô Ngôn Thông thuộc thế hệ thứ 4 của thiền Huệ Năng của Trung Quốc.
Về Thiền Tông Trung Quốc theo sách Lịch sử Phật giáo Trung Quốc ghi nhận, thì người sáng lập ra Thiền Trung Quốc là Đồ Đề Đạt Ma, một nhà sư đến từ Ấn Độ, là tổ thứ 28 của thiền Ấn Đô, tổ đầu tiên của thiền Ấn Độ là ngài Đại Ca Diếp, một trong thập đại đệ tử của đức Phật Thích Ca. Sau khi sáng lập ra Thiền tông Trung Quốc, Đồ Đề Đạt Ma đã tổ chức nhiều buổi thuyết giảng và thu nhận nhiều đệ tử. Trước khi nhập tịch, Ngài đã truyền tâm ấn?(có thể là Y bat) cho Huệ khả ( 492 – 601) Huệ Khả truyền cho Tăng Xán ( ? – 602) Tăng Xán truyền cho Đạo Tín ( 580 – 651 ) Đạo Tín truyền Hoằng Nhẫn ( 602 – 675 ) và Hoằng Nhẫn truyền cho Huệ Năng. Đến thời Huệ Năng, Phật giáo Trung Quốc chia làm hai khuyên hướng “ Nam đốn, Bắc tiệm ” với miền Nam là Thiền của Huệ Năng và miền Bắc là Thiền của Thần Tú. Ở phía Nam , Huệ Năng phát triển những tôn chỉ của Thiền tông lên một bước mới, trong đó đề cao vấn đề đốn ngộ. Sau này Thiền Nam đốn được chia làm hai nhánh chính là Nam Nhạc và Thanh Nguyên. Vô Ngôn Thông là học trò của Bách Trượng Hoài Hải thuộc nhánh Nam Nhạc. Hai nhánh Nam Nhạc và Thanh Nguyên sau đó lại phân làm nhiều tông phái khác nhau, Nam Nhạc có: Lâm tế, Quy ngưỡng, Thanh Nguyên có: Tào động, Vân môn, Pháp Nhẫn.
2.Thiền tông Trung Quốc đến thời Vô Ngôn Thông là Thiền tâm tông, mà người khởi nguyên ra sắc thái riêng của Thiền Trung Quốc, chính là Huệ Năng. Trong tư tưởng Tâm tông của mình, Huệ Năng đã tạo lên một thế giới quan Phật giáo Trung Quốc mới, với quan điểm Phật tại tâm, Phật tính luôn tồn tại trong mỗi con người, chủ trương thực hành đốn ngộ. Với Vô Ngôn Thông ( không nói cũng hiểu) ông lại tu theo lối không cần truyền dạy, tập trung tư tưởng là hiểu mọi chân như. Về điểm này, tu thiền của phái Vô Ngôn Thông, giống với các tu thiền của Đồ Đề Đạt Ma.
Thiền phái Vô Ngôn Thông truyền thừa được 15 thế hệ với 38 vị thiền sư được ghi chép trong Thiền quyển tập anh ngữ lục. Bắt đầu từ Cảnh Thành và kết thức là cư sĩ Ứng Vương. Về kinh kệ, Thiền phái Vô Ngôn Thông( còn gọi là Thiền Quán Bích) chủ yếu sử dụng các kinh kệ của Đại thừa như: kinh Viên giác, kinh Pháp Hoa, kinh Hoa Nghiêm, Tuyết đậu ngữ lục, kinh Kim cương…
Như vậy đến Vô Ngôn Thông, thiền Việt Nam đã bước vào giai đoạn mới, với ảnh hưởng gần như tuyệt đối của thiền Trung Quốc. Sau xuất hiện thiền Nhất tông – Thiền phái Trúc Lâm, thiền Việt Nam vẫn còn kế thừa rất nhiều điểm của Thiền tông Trung Quốc, mà biểu hiện cơ bản là quan niệm Phật tại tâm, tâm tức Phật và hình thức tờ cúng tượng Đồ Đề Đạt Ma ở nhà tổ của nhiều ngôi chùa miền Bắc Việt Nam. Có thể thấy việc xuất hiện thiền phái Vô Ngôn Thông đã đánh dấu về cơ bản, đến đây thiền nguyên thủy từ Ấn Độ truyền đến, tới nay không còn. Từ đây Phật giáo miền Bắc Việt Nam phát triển dựa chủ yếu vào thượng tầng Việt – Trung, không còn phụ thuộc nhiều vào cơ tầng Việt - Ấn nữa.
Tóm lại cho đến thế kỷ thế V Phật giáo Trung Quốc bắt đầu manh nha xuất hiện ở Việt Nam, quá trình dòng Bắc truyền dội xuống dòng Nam truyền và thay thế dòng Nam truyền của Ấn Độ tại Việt Nam bắt đầu từ đây. Quá trình đó sẽ tiếp tục phát triển và nó đạt đến đỉnh điểm vào thế kỷ thứ IX khi Thiền tông Trung Quốc chính thức được Vô Ngôn Thông mang tới Việt Nam . Quá trình dòng Bắc truyền thay thế hoàn toàn cho dòng Nam truyền ở miền Bắc Việt Nam đến đây chấm dứt. Kể từ đây Phật giáo Việt Nam, chịu ảnh hưởng sâu sắc dòng Phật giáo Bắc truyền của Trung Quốc và cho đến nay, những yếu tố, đặc điểm của Phật giáo Trung Quốc hiện hữu đậm nét trong văn hóa Phật giáo Việt Nam. Những yếu tố nào làm nên sự thay thế dần dần Phật giáo Ấn Độ bởi Phật giáo Trung Quốc từ thế kỷ thứ V trên vùng đất Bắc Việt Nam ?. Điều này sẽ được chúng ta tìm hiểu cụ thể trong chương III của bài viết.
Viết bài Viết này trích từ Niên luận đã làm, Viết bởi hôm rùi mới đến được chùa Kiến sơ, đã kinh qua nhiều ngôi chùa ở đất Bắc, nhưng mà cho đến nay mới đến được chùa Kiến sơ, nơi mà/đó theo ngu kiến của Tôi là nơi đánh dấu một bước ngoặt trong tiến trình phát triển Phật giáo của Việt Nam./
còn tiếp...
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét